Pasożyty w świetle danych epidemiologicznych i klinicznych. Epilepsja.

Infekcyjne przyczyny epilepsji: bakterie, wirusy i pasożyty

Padaczka bardzo często nie jest chorobą pierwotną, lecz następstwem uszkodzenia mózgu wywołanego infekcją. Szacuje się, że co najmniej 40% przypadków epilepsji ma podłoże strukturalne lub metaboliczne, a zakażenia ośrodkowego układu nerwowego są jednym z najważniejszych i jednocześnie możliwych do zapobiegania czynników ryzyka.

Bakterie

Bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz gruźlica OUN mogą prowadzić do trwałych zmian zapalnych, bliznowacenia i zaburzeń elektrycznej aktywności mózgu, skutkujących napadami padaczkowymi lub stanem padaczkowym.

Wirusy

Wirusy neurotropowe, takie jak HSV (opryszczka) czy HHV-6, mogą bezpośrednio uszkadzać neurony lub wywoływać zapalenie mózgu. Napady padaczkowe bywają pierwszym lub dominującym objawem zakażenia.

Pasożyty

Neurocysticerkoza jest jedną z najczęstszych przyczyn epilepsji nabytej na świecie. Pasożyty mogą powodować miejscowe zmiany zapalne, obrzęk oraz zwapnienia w mózgu, które sprzyjają powstawaniu napadów.

Przyczyna:

• larwy tasiemca Taenia solium (tasiemiec uzbrojony)

Jak dochodzi do zakażenia:

• połknięcie jaj tasiemca (zanieczyszczona żywność, woda, brudne ręce)

Co dzieje się w mózgu:

• larwy tworzą cysty (pęcherze) w tkance mózgowej

• widoczne zmiany strukturalne (torbiele, zwapnienia)

Objawy:

• napady padaczkowe (najczęściej),

• bóle głowy,

• wodogłowie,

• objawy ogniskowe.

Znaczenie kliniczne:

• najczęstsza przyczyna padaczki nabytej na świecie,

• zmiany często wykrywalne w badaniach obrazowych (TK/MRI).

Neurotoksokaroza, wywoływana przez larwy Toxocara canis i Toxocara cati (glista psia i glista kocia), jest niedocenianą przyczyną objawów neurologicznych, w tym napadów padaczkowych. Pasożyt ten, powszechny również w krajach rozwiniętych, może wywoływać przewlekły stan zapalny mózgu i tworzyć ogniska epileptogenne, szczególnie u dzieci. Badania wykazują częstsze występowanie przeciwciał przeciw Toxocara u osób z padaczką, co wskazuje na istotną rolę zakażeń pasożytniczych w epilepsji nabytej. Neurotoksokaroza to postać larva migrans, w której larwy:

• przekraczają barierę krew–mózg,

• wywołują ogniska zapalne, mikroglejozę i reakcję eozynofilową,

• mogą prowadzić do uszkodzeń neuronalnych i bliznowacenia.

Zmiany te mogą:

• przebiegać skąpoobjawowo,

• lub ujawniać się jako napady padaczkowe, bóle głowy, deficyty neurologiczne, zaburzenia poznawcze.

Dlaczego to ważne?

• Toxocara jest pasożytem powszechnym także w Europie, nie tylko w krajach tropikalnych.

• Zakażenia dotyczą głównie dzieci (kontakt z glebą, piaskownice).

• Neurotoksokaroza może być:

  • cichą,

  • przewlekłą,

  • immunozapalną przyczyną napadów padaczkowych.

Ciężkie powikłania

Infekcje OUN mogą prowadzić do stanu padaczkowego, czyli przedłużonych lub nawracających napadów zagrażających życiu. Szczególnie ciężkie rokowanie dotyczy przypadków, w których napady współistnieją z zapaleniem mózgu.

Nowe spojrzenie

Coraz częściej rozpoznaje się również autoimmunologiczne zapalenia mózgu, które mogą powodować napady i stan padaczkowy nawet bez obecności wykrywalnego patogenu. Pasożyty, a szczególnie Taenia solium (tasiemiec uzbrojony), są jednymi z najlepiej udokumentowanych czynników ryzyka epilepsji nabytej. Infekcje pasożytnicze mogą prowadzić do trwałych zmian zapalnych w mózgu oraz zaburzeń regulacji układu odpornościowego, sprzyjających powstawaniu napadów padaczkowych.

W literaturze opisywane dane wskazują, że zakażenie Onchocerca volvulus może prowadzić do rozwoju tzw. padaczki związanej z onchocerkozą. 

Onchocerca volvulus

• nicień (robak obły),

• przenoszony przez meszki z rodzaju Simulium,

• wywołuje onchocerkozę (tzw. ślepotę rzeczną),

• endemiczny głównie w:

  • Afryce Subsaharyjskiej,

  • części Ameryki Łacińskiej.

Pasożyt:

• nie musi bezpośrednio wnikać do mózgu,

• ale jego obecność prowadzi do przewlekłej aktywacji układu odpornościowego, neurozapalnych mechanizmów pośrednich i zaburzeń rozwoju mózgu u dzieci.

• Padaczka zaczyna się zwykle w dzieciństwie

  – w wieku intensywnej ekspozycji na zakażenie.

• Występuje zależność dawka–odpowiedź

  (im większe narażenie na pasożyta → tym większe ryzyko padaczki).

• Masowe programy zwalczania pasożyta (iwermektyna)

  → prowadzą do spadku nowych przypadków padaczki.

• Obraz kliniczny OAE:

  • napady uogólnione,

  • opóźnienie rozwoju,

  • zespoły neurodegeneracyjne (np. nodding syndrome),

  • brak innych oczywistych przyczyn strukturalnych.

Brak bezpośredniego wykrycia pasożyta w mózgu nie wyklucza przyczynowej roli infekcji, ponieważ mechanizm może być:

• immunologiczny,

• zapalny,

• neurotoksyczny pośrednio.

Analizy epidemiologiczne oraz obserwacje kliniczne wskazują, że zakażenia pasożytnicze są istotnym czynnikiem ryzyka padaczki nabytej, zwłaszcza w populacji dziecięcej. Dzieci są bardziej narażone z powodu:

• niedojrzałego układu odpornościowego,

• częstszego kontaktu z glebą i zwierzętami,

• większej podatności mózgu rozwijającego się na procesy zapalne.

Najważniejsze pasożyty wiązane z padaczką

1. Taenia solium → neurocysticerkoza

• najlepiej udokumentowana pasożytnicza przyczyna padaczki na świecie,

• larwy tworzą zmiany zapalne i zwapnienia w mózgu,

• napady często są pierwszym i dominującym objawem,

• szczególnie częsta u dzieci w krajach rozwijających się, ale spotykana również w Europie.

2. Onchocerca volvulus → onchocerkoza związana z padaczką (OAE)

• pasożyt endemiczny głównie w Afryce,

• padaczka pojawia się zwykle w dzieciństwie,

• mechanizm prawdopodobnie immunozapalny, a nie bezpośrednie zajęcie mózgu,

• często współistnieje z opóźnieniem rozwoju i zespołem nodding syndrome.

3. Toxocara canis / Toxocara cati → neurotoksokaroza

• pasożyt powszechny także w krajach rozwiniętych,

• dzieci zakażają się przez kontakt z glebą lub piaskownicami,

• larwy mogą migrować do mózgu i wywoływać przewlekły, skąpoobjawowy stan zapalny,

• obserwuje się częstsze przeciwciała przeciw Toxocara u dzieci z padaczką.

Choroby dziecięce i mechanizm epileptogenezy

W przypadku pasożytów padaczka nie zawsze wynika z masywnego uszkodzenia mózgu. Często jest skutkiem:

• przewlekłego neurozapalenia,

• zaburzeń regulacji immunologicznej,

• mikrouszkodzeń i bliznowacenia tkanki nerwowej,

• wtórnych zmian w dojrzewaniu sieci neuronalnych.

Dlatego u dzieci padaczka pasożytnicza bywa:

• trudna do rozpoznania,

• klasyfikowana jako „o niejasnej etiologii”,

• rozpoznawana dopiero po latach.

Wczesne rozpoznanie i leczenie infekcji mózgu ma kluczowe znaczenie w zapobieganiu epilepsji, zwłaszcza u dzieci. Zakażenia pozostają jedną z najważniejszych, a zarazem potencjalnie możliwych do ograniczenia przyczyn tej choroby. W ofercie gabinetu dostępna jest diagnostykę biorezonansową jako metodę bioinformacyjną, w której analizuje się reakcje organizmu na bodźce o określonych częstotliwościach, interpretowane w ich modelu jako związane z obecnością czynników biologicznych, w tym pasożytów, na różnych etapach rozwoju.

Gabinet Medycyny Naturalnej

więcej informacji: www.gabinetmedycynynaturalnej.com

Rejestracja: tel. 577-888-910

BADANIA NAUKOWE:

1.      Vezzani A, Fujinami RS, White HS, Preux PM, Blümcke I, Sander JW, Löscher W. Infections, inflammation and epilepsy. Acta Neuropathol. 2016 Feb;131(2):211-234. doi: 10.1007/s00401-015-1481-5. Epub 2015 Sep 30. PMID: 26423537; PMCID: PMC4867498.

2.      Galán-Puchades MT. Onchocerciasis-associated epilepsy. Lancet Infect Dis. 2019 Jan;19(1):21-22. doi: 10.1016/S1473-3099(18)30713-8. PMID: 30587287.

3.      Nicoletti A. Neurotoxocariasis. Adv Parasitol. 2020;109:219-231. doi: 10.1016/bs.apar.2020.01.007. Epub 2020 Jan 31. PMID: 32381199.

4.      Angwafor SA, Bell GS, Njamnshi AK, Singh G, Sander JW. Parasites and epilepsy: Understanding the determinants of epileptogenesis. Epilepsy Behav. 2019 Mar;92:235-244. doi: 10.1016/j.yebeh.2018.11.033. Epub 2019 Jan 31. PMID: 30711777.

5.      Jershova I. B., Osychniuk L. M., Moczalova A. A.Współczesne metody diagnozowania pasożytów.Ługański Państwowy Uniwersytet Medyczny, Katedra Pediatrii z Infekcjami Dziecięcymi.„Aktualnaja Infektiologia”, dodatek „Wsparcie lekarza praktyka”, 2014.УДК 616.995.1-07 «312».