;
top of page

Dziecko i nastolatek w kryzysie psychicznym.

26 paź
9 minut(y) czytania
Kryzys psychiczny dzieci i młodzieży, depresja, zachowania suicydalne, samookaleczenia, lęk i trudności dojrzewania. Psychotraumatologia, pomoc, Konin.

Psychotraumatologiczne i psychiatryczne spojrzenie na okres adolescencji, rozwój kory przedczołowej, nadwrażliwość emocjonalną, somatyzację, zaburzenia snu oraz znaczenie responsywnego wsparcia dorosłych w profilaktyce kryzysów psychicznych.


Wprowadzenie. Kiedy dojrzewanie staje się wyzwaniem dla zdrowia psychicznego?


Okres adolescencji jest jednym z najbardziej intensywnych etapów rozwoju człowieka. To czas głębokich przemian neurobiologicznych, hormonalnych, poznawczych, emocjonalnych i społecznych. Młody człowiek stopniowo kształtuje swoją tożsamość, rozwija autonomię, poszukuje akceptacji w grupie rówieśniczej i uczy się samodzielnego podejmowania decyzji. Jednocześnie nadal potrzebuje bezpiecznych relacji, przewidywalności otoczenia i wsparcia dorosłych w regulowaniu trudnych emocji.

W literaturze psychologii rozwojowej adolescencję opisuje się jako okres szczególnej reorganizacji funkcjonowania jednostki. Zmieniają się nie tylko jej potrzeby i sposób postrzegania świata, lecz także mechanizmy przetwarzania emocji, oceny ryzyka, motywacji i kontroli zachowania.


Można mówić o swoistych paradoksach rozwojowych: nastolatek dąży do niezależności, ale nadal potrzebuje wsparcia; pragnie samodzielności, choć jego zdolności samoregulacyjne wciąż się doskonalą; oczekuje zaufania, jednocześnie ucząc się przewidywania konsekwencji własnych decyzji. Z perspektywy psychotraumatologii oraz psychiatrii dzieci i młodzieży zasadnicze znaczenie ma rozróżnienie między normatywnymi trudnościami rozwojowymi a objawami przeciążenia psychicznego, kryzysu emocjonalnego lub zaburzeń wymagających profesjonalnej diagnostyki.

Nie każda intensywna reakcja emocjonalna nastolatka świadczy o zaburzeniu psychicznym. Jednak nie każde cierpienie można wyjaśnić naturalnymi przemianami okresu dojrzewania.


1. Neurobiologia adolescencji – dojrzewanie kory przedczołowej i układów emocjonalnych


Współczesna neuronauka rozwojowa wskazuje, że dojrzewanie mózgu jest procesem długotrwałym, obejmującym zmiany strukturalne, funkcjonalne i organizację połączeń neuronalnych. Szczególnie istotne są przemiany zachodzące w korze przedczołowej (prefrontal cortex), uczestniczącej między innymi w planowaniu, kontroli impulsów, podejmowaniu decyzji, elastyczności poznawczej oraz regulacji zachowania.

Procesy doskonalenia funkcjonowania kory przedczołowej i jej połączeń z innymi obszarami mózgu trwają również we wczesnej dorosłości. Nie oznacza to jednak, że mózg nastolatka jest „niedokończony” w sensie braku zdolności do racjonalnego myślenia. Popularne twierdzenie, że płat czołowy dojrzewa dokładnie w wieku 25 lat, jest uproszczeniem. Rozwój neurobiologiczny ma charakter zróżnicowany i indywidualny, a poszczególne funkcje poznawcze osiągają dojrzałość w różnym czasie.

W okresie adolescencji istotnym zmianom podlegają również sieci neuronalne zaangażowane w przetwarzanie emocji, motywację i reagowanie na bodźce społeczne, w tym struktury układu limbicznego. W określonych sytuacjach silne pobudzenie emocjonalne może utrudniać wykorzystanie rozwijających się zdolności kontroli poznawczej.


Dlatego nastolatek, który w spokojnej rozmowie potrafi trafnie ocenić konsekwencje danego zachowania, w warunkach presji rówieśniczej, silnego stresu lub poczucia odrzucenia może reagować bardziej impulsywnie. Nie jest to jednak biologiczne usprawiedliwienie zachowań krzywdzących. Wiedza o rozwoju mózgu powinna pomagać dorosłym dostosowywać sposób komunikacji, wychowania i wsparcia do możliwości rozwojowych młodego człowieka.


Kryzys psychiczny dzieci i młodzieży: depresja, emocje, dojrzewanie i sygnały ostrzegawcze. Jak rozpoznać problemy i wspierać nastolatka? Konin.

2. Adolescencja jako okres zwiększonej reaktywności emocjonalnej


Intensywność emocji w okresie dojrzewania wynika z interakcji czynników biologicznych, psychologicznych i społecznych. Szczególnego znaczenia nabierają relacje rówieśnicze, potrzeba przynależności, rozwijająca się samoocena oraz wrażliwość na ocenę społeczną.


Komentarz kolegi, odrzucenie przez grupę, konflikt w przyjaźni czy krytyczna wiadomość w mediach społecznościowych mogą wywoływać reakcje emocjonalne, które z perspektywy osoby dorosłej wydają się nieproporcjonalne.

Warto jednak rozróżnić obiektywną skalę zdarzenia od jego subiektywnego znaczenia dla nastolatka. To, co dorosły uznaje za drobny problem, może dotyczyć podstawowych potrzeb psychologicznych młodego człowieka: akceptacji, bezpieczeństwa, autonomii i przynależności. W psychologii rozwojowej istotne jest pojęcie reaktywności emocjonalnej, czyli intensywności i szybkości reagowania na bodźce wywołujące emocje.


Reaktywność nie jest tożsama z zaburzeniem psychicznym. Może stanowić indywidualną cechę temperamentalną, a jej nasilenie zależy również od stresu, jakości snu, wcześniejszych doświadczeń i aktualnych warunków środowiskowych.

Dorosły powinien więc unikać automatycznego interpretowania silnych emocji jako manipulacji, niedojrzałości lub celowego nieposłuszeństwa.

Jednocześnie nie należy uznawać wszystkich gwałtownych reakcji za naturalny i nieunikniony element dojrzewania. Kluczowe pozostają częstotliwość, intensywność, czas trwania oraz wpływ zachowania na funkcjonowanie nastolatka.


3. Koregulacja emocjonalna – dlaczego nastolatek nadal potrzebuje wsparcia dorosłych?


Jednym z ważnych pojęć współczesnej psychologii rozwojowej jest koregulacja emocjonalna (co-regulation). Oznacza ona proces, w którym wspierająca, przewidywalna i adekwatna reakcja drugiej osoby pomaga jednostce radzić sobie z pobudzeniem emocjonalnym oraz rozwijać zdolność samodzielnej regulacji emocji. W dzieciństwie koregulacja odgrywa fundamentalną rolę. W okresie adolescencji jej charakter stopniowo się zmienia, ponieważ młody człowiek zyskuje coraz większą autonomię i rozwija własne strategie radzenia sobie ze stresem. Nie oznacza to jednak zaniku potrzeby wsparcia ze strony dorosłych.


W sytuacji silnego pobudzenia nastolatek może potrzebować najpierw spokojnej, nieoceniającej obecności opiekuna, a dopiero później rozmowy o konsekwencjach zachowania. W praktyce koregulacja może obejmować spokojny ton głosu, respektowanie granic, ograniczenie nadmiaru bodźców, umożliwienie krótkiej przerwy oraz pomoc w nazwaniu emocji. Nie polega na bezwarunkowym akceptowaniu każdego zachowania. Można jednocześnie uznać emocje młodego człowieka i stanowczo sprzeciwić się zachowaniom zagrażającym jemu lub innym.

Skuteczne wsparcie emocjonalne nie polega na tłumieniu emocji nastolatka, lecz na pomaganiu mu w ich rozpoznawaniu, rozumieniu i bezpiecznym regulowaniu.


4. Wspierający dorosły, bezpieczna baza i responsywność opiekuna


W profesjonalnym opisie relacji wspierających rozwój psychiczny dziecka warto posługiwać się pojęciami wywodzącymi się z psychologii rozwojowej i teorii przywiązania. Wspierający dorosły (supportive adult) to osoba, która zapewnia dziecku dostępność emocjonalną, akceptację, przewidywalność oraz pomoc adekwatną do jego potrzeb. Zaufany dorosły (trusted adult) to osoba postrzegana przez dziecko jako bezpieczna, godna zaufania i dostępna w sytuacjach trudnych. Bezpieczna baza (secure base), pojęcie związane z teorią przywiązania Johna Bowlby’ego, odnosi się do funkcji relacji, która umożliwia dziecku eksplorowanie otoczenia przy jednoczesnej pewności, że może powrócić do opiekuna po wsparcie.


Responsywność opiekuna (caregiver responsiveness) oznacza zdolność dostrzegania sygnałów dziecka, prawidłowego interpretowania jego potrzeb oraz reagowania w sposób adekwatny, wrażliwy i przewidywalny. W okresie dojrzewania znaczenie tych mechanizmów nie zanika. Zmienia się natomiast sposób ich realizowania.

Nastolatek może nie oczekiwać już tak bezpośredniej opieki jak młodsze dziecko, ale nadal potrzebuje przekonania, że w sytuacji zagrożenia lub przeciążenia psychicznego istnieje osoba, która potraktuje jego doświadczenie poważnie.

Z perspektywy psychotraumatologii szczególnie istotna jest jakość relacji, ponieważ przewlekły stres, przemoc, odrzucenie i nieprzewidywalność otoczenia mogą osłabiać poczucie bezpieczeństwa. Wspierająca relacja z dorosłym stanowi jeden z ważnych czynników ochronnych, choć sama nie zastępuje profesjonalnego leczenia, gdy jest ono konieczne.


Kryzys psychiczny dzieci i młodzieży: depresja, emocje, dojrzewanie i sygnały ostrzegawcze. Jak rozpoznać problemy i wspierać nastolatka? Kryzys psychiczny dzieci i młodzieży, depresja, zachowania suicydalne, samookaleczenia, lęk i trudności dojrzewania. Psychotraumatologia, pomoc, Konin.

5. Sen jako biologiczny fundament regulacji emocji


Sen jest niezbędnym elementem prawidłowego rozwoju mózgu, konsolidacji pamięci, funkcjonowania poznawczego oraz regulacji emocjonalnej.

W okresie adolescencji obserwuje się fizjologiczne przesunięcie rytmu okołodobowego, związane między innymi ze zmianami w regulacji wydzielania melatoniny i narastania potrzeby snu. U wielu nastolatków naturalna pora zasypiania przesuwa się na późniejsze godziny. Jednocześnie obowiązki szkolne, wczesne rozpoczynanie zajęć, aktywność społeczna oraz korzystanie z urządzeń elektronicznych mogą prowadzić do przewlekłego niedoboru snu. Zgodnie z rekomendacjami American Academy of Sleep Medicine młodzież w wieku 13–18 lat powinna regularnie spać od 8 do 10 godzin na dobę. Niedostateczna ilość snu może wiązać się z pogorszeniem koncentracji, drażliwością, większą reaktywnością emocjonalną, trudnościami z kontrolą impulsów i obniżeniem zdolności radzenia sobie ze stresem.

W ocenie nastolatka przejawiającego nasilone reakcje emocjonalne warto zatem uwzględnić nie tylko sytuację rodzinną i szkolną, lecz także rzeczywistą długość oraz jakość snu. Ochrona snu nie stanowi samodzielnej metody leczenia depresji czy zaburzeń lękowych, ale jest istotnym elementem profilaktyki zdrowia psychicznego i wspomagania procesu terapeutycznego.


6. Somatyzacja i związek między stresem psychicznym a objawami fizycznymi


W psychotraumatologii i psychiatrii dzieci i młodzieży istotne znaczenie ma rozpoznawanie wzajemnych zależności między funkcjonowaniem psychicznym a fizjologicznymi reakcjami organizmu. Przewlekły stres może wpływać na aktywność autonomicznego układu nerwowego, napięcie mięśniowe, funkcjonowanie przewodu pokarmowego oraz odczuwanie sygnałów płynących z ciała. U dzieci i nastolatków przeciążenie psychiczne może współwystępować z bólami brzucha, bólami głowy, nudnościami, uczuciem ucisku w klatce piersiowej, kołataniem serca, zmęczeniem lub trudnościami ze snem. Somatyzacja odnosi się do procesu, w którym trudności psychiczne mogą znajdować wyraz w objawach cielesnych. Nie należy jednak utożsamiać jej automatycznie z określonym rozpoznaniem psychiatrycznym.

Objawy fizyczne są rzeczywistym doświadczeniem młodego człowieka i nie powinny być traktowane jako udawanie lub próba manipulowania otoczeniem.

Jednocześnie ich występowanie wymaga odpowiedniej diagnostyki medycznej. Stres i choroby somatyczne mogą współistnieć, dlatego nie należy zakładać psychologicznego podłoża dolegliwości bez uwzględnienia innych możliwych przyczyn.

W praktyce klinicznej pomocne jest podejście biopsychospołeczne, obejmujące analizę czynników biologicznych, psychologicznych i środowiskowych.


7. Kryzys psychiczny i zachowania wymagające pilnej interwencji


Kryzys psychiczny można rozumieć jako stan, w którym aktualne obciążenia przekraczają dostępne jednostce zasoby radzenia sobie, prowadząc do znacznego cierpienia lub zaburzenia funkcjonowania.


Nie każdy kryzys oznacza zaburzenie psychiatryczne. Może jednak wymagać szybkiej interwencji, wsparcia psychologicznego, a niekiedy pilnej pomocy medycznej.

Szczególnej uwagi wymagają sytuacje, w których młody człowiek doświadcza nasilonego poczucia beznadziejności, głębokiego wycofania, utraty zainteresowań, poważnych trudności w codziennym funkcjonowaniu lub sygnalizuje zagrożenie własnego bezpieczeństwa. W języku potocznym zachowania związane z poważnym kryzysem bywają określane jako „wołanie o pomoc”. W ujęciu klinicznym należy jednak zachować ostrożność wobec takiego uproszczenia. Zachowania samobójcze mogą mieć złożone i zróżnicowane uwarunkowania. Nie można zakładać, że zawsze wyrażają wyłącznie potrzebę zwrócenia uwagi lub uzyskania wsparcia, ani że ich wystąpienie przesądza o trwałości cierpienia.


Każdy sygnał zagrożenia życia wymaga poważnego potraktowania, zapewnienia bezpieczeństwa i profesjonalnej oceny, niezależnie od przypisywanych mu intencji.

Międzynarodowe wytyczne National Institute for Health and Care Excellence (NICE NG225) podkreślają znaczenie indywidualnej oceny psychospołecznej, identyfikacji potrzeb oraz planowania odpowiedniego wsparcia. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia konieczne jest pilne wezwanie pomocy pod numerem 112 i zapewnienie młodej osobie bezpiecznej opieki.


8. Kiedy zachowanie nastolatka mieści się w normie rozwojowej, a kiedy wymaga diagnostyki?


Rozróżnienie normatywnej zmienności emocjonalnej od objawów zaburzeń psychicznych stanowi jedno z ważnych wyzwań psychiatrii rozwojowej.

Pojedynczy wybuch złości, przejściowa potrzeba izolacji, konflikt z rodzicami czy silna reakcja na odrzucenie nie stanowią same w sobie podstawy do rozpoznania zaburzenia.

Znaczenie diagnostyczne mają przede wszystkim czas trwania objawów, ich nasilenie, powtarzalność, kontekst sytuacyjny oraz wpływ na funkcjonowanie społeczne, rodzinne i edukacyjne.


Warto również uwzględnić wcześniejszy sposób funkcjonowania dziecka.

Nagła zmiana zachowania u nastolatka, który wcześniej utrzymywał relacje, rozwijał zainteresowania i dobrze radził sobie z codziennymi obowiązkami, może wymagać szczególnej uwagi.Niepokojące objawy nie muszą oznaczać depresji. Mogą być związane z zaburzeniami lękowymi, doświadczeniami traumatycznymi, przewlekłym stresem, trudnościami adaptacyjnymi, zaburzeniami snu lub problemami zdrowotnymi.

Dlatego profesjonalna ocena powinna mieć charakter całościowy, uwzględniający rozwój dziecka, środowisko rodzinne, sytuację szkolną, relacje społeczne oraz stan zdrowia. Nie należy również czekać na utrzymywanie się objawów przez określoną liczbę tygodni, jeżeli pojawiają się sygnały bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa.


Kryzys psychiczny dzieci i młodzieży: depresja, emocje, dojrzewanie i sygnały ostrzegawcze. Jak rozpoznać problemy i wspierać nastolatka? Konin.

9. Podejście uwzględniające traumę – międzynarodowe standardy wsparcia


Współczesne modele pomocy psychologicznej coraz częściej wykorzystują podejście trauma-informed care, czyli opiekę uwzględniającą możliwość wcześniejszych doświadczeń traumatycznych i ich wpływ na funkcjonowanie człowieka.


Model rozwijany między innymi przez amerykańską Substance Abuse and Mental Health Services Administration (SAMHSA) opiera się na zasadach bezpieczeństwa, zaufania, przejrzystości, współpracy, podmiotowości oraz uwzględniania kontekstu kulturowego i społecznego. Jego podstawowym założeniem jest ograniczanie ryzyka ponownego krzywdzenia i tworzenie warunków sprzyjających poczuciu bezpieczeństwa. W odniesieniu do młodzieży oznacza to między innymi unikanie publicznego zawstydzania, poszanowanie prywatności, uwzględnianie zdania młodego człowieka i dostosowywanie komunikacji do jego możliwości rozwojowych. Nie należy automatycznie interpretować trudnego zachowania jako następstwa traumy. Warto natomiast rozważyć, czy za reakcją nastolatka mogą stać doświadczenia przeciążenia, zagrożenia, odrzucenia lub braku wsparcia.


Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) podkreśla znaczenie wczesnego rozpoznawania problemów zdrowia psychicznego, wspierania kompetencji emocjonalnych i społecznych oraz zapewnienia młodym ludziom dostępu do odpowiednich świadczeń.


UNICEF zwraca uwagę na znaczenie bezpiecznych relacji, komunikacji opartej na szacunku oraz uczestnictwa dzieci i młodzieży w podejmowaniu decyzji dotyczących ich życia.


Wspólnym elementem tych podejść jest uznanie, że zdrowie psychiczne młodego człowieka kształtuje się w relacjach i środowisku, a odpowiedzialność za jego ochronę nie może spoczywać wyłącznie na dziecku.


Kryzys psychiczny dzieci i młodzieży, depresja, zachowania suicydalne, samookaleczenia, lęk i trudności dojrzewania. Psychotraumatologia, pomoc, Konin.

10. Jak rodzic może rozwijać responsywność i wspierać samoregulację nastolatka?


W praktyce wychowawczej kluczowe znaczenie ma równowaga między autonomią a bezpieczeństwem. Responsywny opiekun nie kontroluje każdej emocji dziecka ani nie podejmuje za nie wszystkich decyzji. Stara się natomiast rozpoznawać potrzeby, reagować adekwatnie do sytuacji i stopniowo wspierać rozwój samodzielności.

Pomocne jest zadawanie pytań otwartych, unikanie porównań z rówieśnikami, uznawanie emocji bez usprawiedliwiania zachowań krzywdzących oraz wspólne poszukiwanie rozwiązań.


Ważne jest również modelowanie sposobów radzenia sobie ze stresem. Nastolatek obserwuje, jak dorośli reagują na konflikty, frustrację, niepowodzenia i przeciążenie.

Spokojna komunikacja, przyznawanie się do błędów i gotowość do naprawiania relacji mogą stanowić ważny element uczenia się regulacji emocjonalnej. Nie należy jednak oczekiwać od rodzica nieustannego spokoju czy doskonałości. Relacje rodzinne są dynamiczne, a ich jakość zależy również od zdolności do odbudowy kontaktu po konflikcie. Bezpieczna relacja nie jest relacją pozbawioną napięć. Jest relacją, w której napięcia można rozpoznawać, omawiać i rozwiązywać bez przemocy oraz poniżania.


11. Znaczenie współpracy rodziny, szkoły i specjalistów


Ochrona zdrowia psychicznego młodzieży wymaga współpracy wielu środowisk.

Rodzina może zapewniać codzienne wsparcie emocjonalne i obserwować zmiany funkcjonowania. Szkoła odpowiada za tworzenie bezpiecznego środowiska edukacyjnego i reagowanie na przemoc. Specjaliści zdrowia psychicznego prowadzą diagnostykę, udzielają pomocy psychologicznej i podejmują leczenie w zakresie swoich kompetencji. Szczególnie istotne jest unikanie sytuacji, w której młody człowiek zostaje obciążony odpowiedzialnością za rozwiązanie problemów przekraczających jego możliwości. W przypadku przemocy rówieśniczej nie należy wymagać od dziecka samodzielnego konfrontowania się ze sprawcami ani traktować jego reakcji emocjonalnych jako dowodu, że samo przyczyniło się do przemocy. Działania dorosłych powinny być ukierunkowane na zapewnienie bezpieczeństwa, rzetelne wyjaśnienie okoliczności, ograniczenie dalszego krzywdzenia i udzielenie odpowiedniego wsparcia.


Zakończenie. Bezpieczna relacja jako czynnik ochronny zdrowia psychicznego


Okres dojrzewania nie jest jedynie etapem hormonalnych zmian i emocjonalnej niestabilności. To czas intensywnego rozwoju mózgu, tożsamości, kompetencji społecznych oraz zdolności do samodzielnej regulacji emocji.


Wiedza z zakresu neuronauki pozwala lepiej rozumieć ograniczenia i możliwości rozwijających się funkcji wykonawczych. Psychiatria dzieci i młodzieży pomaga rozpoznawać sytuacje wymagające diagnostyki i leczenia. Psychotraumatologia zwraca uwagę na znaczenie bezpieczeństwa, wcześniejszych doświadczeń i jakości relacji.

Wspólnym mianownikiem tych dziedzin pozostaje potrzeba adekwatnego, responsywnego wsparcia.


Nastolatek nie potrzebuje dorosłego, który nigdy nie popełnia błędów. Potrzebuje osoby zdolnej do zauważenia jego trudności, wysłuchania bez uprzedzeń, zapewnienia bezpiecznych granic i poszukiwania profesjonalnej pomocy wtedy, gdy jest ona konieczna. Dojrzałość opiekuna nie polega na całkowitej kontroli nad emocjami dziecka, lecz na umiejętności tworzenia relacji, w której młody człowiek może stopniowo rozwijać własną samoregulację, autonomię i poczucie bezpieczeństwa.


Bibliografia i międzynarodowe podstawy merytoryczne

  1. World Health Organization. Mental health of adolescents. WHO.

  2. National Institute for Health and Care Excellence. Self-harm: assessment, management and preventing recurrence. Guideline NG225, 2022. NICE.

  3. Substance Abuse and Mental Health Services Administration. SAMHSA's Concept of Trauma and Guidance for a Trauma-Informed Approach. 2014.

  4. Bowlby J. Attachment and Loss. Volume 1: Attachment. Basic Books, 1969.

  5. Steinberg L. A Social Neuroscience Perspective on Adolescent Risk-Taking. Developmental Review, 2008;28(1):78–106.

  6. Casey BJ, Jones RM, Hare TA. The Adolescent Brain. Annals of the New York Academy of Sciences, 2008;1124:111–126.

  7. Paruthi S, Brooks LJ, D'Ambrosio C, et al. Recommended Amount of Sleep for Pediatric Populations: A Consensus Statement of the American Academy of Sleep Medicine. Journal of Clinical Sleep Medicine, 2016;12(6):785–786.

  8. UNICEF. Materiały edukacyjne dotyczące zdrowia psychicznego młodzieży, komunikacji i wsparcia rodzicielskiego.


Informacja o charakterze publikacji: Artykuł ma charakter naukowo-edukacyjny i przedstawia wybrane zagadnienia z zakresu psychotraumatologii, psychiatrii rozwojowej, neuronauki oraz psychologii rozwojowej. Nie stanowi indywidualnej diagnozy ani porady medycznej i nie zastępuje profesjonalnej pomocy psychologicznej lub psychiatrycznej.

 
 

​

⚖️ Nota prawna

Działalność Gabinetu Medycyny Naturalnej Pauliny Hańczewskiej nie jest działalnością leczniczą w rozumieniu ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1638 z późn. zm.). Świadczone usługi z zakresu terapii komplementarnych i naturalnych mają charakter edukacyjno-informacyjny, profilaktyczny i wspierający.
Nie stanowią substytutu leczenia medycznego, diagnozy lekarskiej ani terapii w rozumieniu medycyny konwencjonalnej. Porady i konsultacje z zakresu zielarstwa, fitoterapii, psychotraumatologii, naturoterapii i homeopatii nie są uznawane za działalność leczniczą oraz nie mogą zastępować standardowego leczenia medycznego. Ich celem jest wspomaganie naturalnych procesów zdrowienia, profilaktyka oraz poprawa samopoczucia. Terapia biorezonansem nie stanowi leczenia ani diagnozy lekarskiej w rozumieniu prawa. Analiza biorezonansem nie jest metodą diagnostyczną ani leczniczą w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej. Urządzenia do biorezonansu wykorzystywane w gabinecie nie są urządzeniami medycznymi w rozumieniu ustawy z dnia 20 maja 2010 r. o wyrobach medycznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 211 z późn. zm.). Metody biorezonansowe mają charakter informacyjny i komplementarny. Informacje publikowane na stronie www.gabinetmedycynynaturalnej.com mają charakter edukacyjny i informacyjny. Nie mogą być traktowane jako diagnoza ani forma leczenia, ani też stanowić podstawy do podejmowania decyzji terapeutycznych. Leczenie oraz diagnostykę należy zawsze konsultować z lekarzem medycyny konwencjonalnej (akademickiej). Podczas korzystania z terapii komplementarnych wskazany jest stały kontakt z lekarzem prowadzącym w celu monitorowania stanu zdrowia. Bezwzględnie nie należy samodzielnie zmieniać zaleceń lekarskich ani odstawiać leków przepisanych przez lekarza na podstawie informacji uzyskanych podczas konsultacji komplementarnej.

Regulamin

Polityka prywatności

 

bottom of page