OSTEOARTROZA Choroba zwyrodnieniowa stawów (ChZS; ang. osteoarthritis, OA)

OSTEOARTROZA Choroba zwyrodnieniowa stawów (ChZS; ang. osteoarthritis, OA)

Choroba zwyrodnieniowa stawów (OA) jest związanym z wiekiem, wyniszczającym schorzeniem o charakterze zwyrodnieniowym, występującym na całym świecie. Często towarzyszy jej przewlekły, nierozwiązany stan zapalny, a typowe objawy to ból stawów, ograniczona ruchomość oraz pogorszenie jakości życia (Glyn-Jones i in., 2015).

Choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego jest najczęstszą postacią zapalenia stawów i występuje częściej niż inne jego typy. Szacuje się, że w latach 2013–2015 zapalenie stawów dotyczyło 43,5% dorosłych Amerykanów, co oznaczało wzrost o około milion osób rocznie (Barbour, Helmick, Boring i Brady, 2017). Prognozy wskazują, że do roku 2040 liczba ta wzrośnie do około 78,4 miliona dorosłych (Barbour i in., 2017).

Głównym celem leczenia OA jest zmniejszenie bólu, a podstawę farmakoterapii stanowią paracetamol i niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). Niestety, u wielu pacjentów leczenie to nie przynosi oczekiwanych efektów. Ponadto NLPZ są związane z ryzykiem działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego, nerek i serca (Umar i in., 2014).

W związku z tym coraz większe znaczenie zyskują roślinne środki o działaniu przeciwzapalnym, które mogą stanowić bezpieczniejszą alternatywę w leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów.

Dowody naukowe na skuteczność roślin w terapii chorób stawów

Nowoczesne badania kliniczne coraz częściej potwierdzają, że niektóre rośliny lecznicze, znane od wieków w tradycyjnej medycynie, wykazują realne działanie przeciwzapalne i regenerujące stawy. U pacjentów z chorobą zwyrodnieniową kolan obserwuje się nie tylko złagodzenie bólu, ale też poprawę ruchomości i jakości życia.

 1. Długoterminowe badanie kliniczne (120 dni)

W badaniu z udziałem 48 osób z chorobą zwyrodnieniową stawów kolanowych, prowadzonym przez cztery miesiące w warunkach podwójnie ślepej próby i kontroli placebo, zastosowano doustny ekstrakt z rośliny znanej z działania przeciwzapalnego.

Po 120 dniach pacjenci zgłaszali:

• zmniejszenie bólu o 32–37%,

• redukcję sztywności o 40%,

• poprawę funkcji ruchowych o 44% w porównaniu z placebo.

Dodatkowo, w badaniach obrazowych zaobserwowano poszerzenie szczeliny stawowej i zmniejszenie narośli kostnych (osteofitów).

W badaniach laboratoryjnych stwierdzono spadek poziomu białka CRP o 16–20%, co wskazuje na obniżenie stanu zapalnego.

Nie odnotowano żadnych poważnych działań niepożądanych. To jedno z pierwszych badań, które potwierdziło, że dłuższa suplementacja ekstraktem roślinnym może realnie poprawić parametry kliniczne i strukturalne stawu.

 2. Krótkoterminowe badanie (30 dni)

W kolejnym badaniu, obejmującym 75 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową kolan, zaobserwowano poprawę już po kilku dniach stosowania naturalnego preparatu:

• po 5 dniach – zmniejszenie bólu o 15–20%,

• po 30 dniach – spadek bólu o ok. 50%,

• poprawa zakresu ruchu i wydolności stawu o 41%.

U żadnego z uczestników nie wystąpiły działania niepożądane typowe dla leków przeciwzapalnych, takich jak podrażnienie żołądka czy nadciśnienie.

3. Analiza siedmiu badań (metaanaliza, 545 uczestników)

Podsumowanie siedmiu badań klinicznych z randomizacją wykazało, że regularne przyjmowanie roślinnych preparatów przez okres 4–12 tygodni prowadziło do:

• redukcji bólu o średnio 35%,

• poprawy ruchomości o 25%,

• zmniejszenia sztywności o 27%,

• przy braku poważnych skutków ubocznych.

  
  

  Autorzy podkreślają, że skuteczność naturalnych wyciągów była porównywalna z działaniem popularnych leków przeciwzapalnych, ale z lepszą tolerancją.

4. Porównanie z klasycznym lekiem przeciwzapalnym

W badaniu obejmującym 66 pacjentów, naturalny ekstrakt porównano z syntetycznym lekiem przeciwzapalnym (inhibitorem COX-2).

• Po 6 tygodniach obie grupy odczuły zmniejszenie bólu o ok. 45%,

• jednak po zakończeniu leczenia efekty terapii roślinnej utrzymywały się dłużej,

• a pacjenci rzadziej zgłaszali działania niepożądane.

 5. Zioło korzenne o właściwościach przeciwzapalnych

W przeglądzie 29 badań klinicznych (łącznie ponad 2300 uczestników) oceniono skuteczność roślin korzennych o działaniu rozgrzewającym i przeciwzapalnym, stosowanych od starożytności w bólach stawowych.

• Średni spadek bólu wynosił 35–50%,

• poprawa funkcji fizycznych – 25–30%,

• obniżenie markerów zapalnych (TNF-α, IL-6) – 15–20%.

  
  

  Preparaty były dobrze tolerowane nawet przy długotrwałym stosowaniu.

Wnioski

Zebrane dane potwierdzają, że fitoterapia oparta na standaryzowanych ekstraktach roślinnych może skutecznie wspierać leczenie chorób stawów. U pacjentów obserwuje się średnio 30–50% poprawę parametrów bólu i ruchomości. Działanie jest porównywalne z lekami syntetycznymi, ale lepiej tolerowane. W wielu przypadkach odnotowano zmniejszenie stanu zapalnego w badaniach laboratoryjnych.

Takie wyniki wskazują, że odpowiednio dobrane preparaty roślinne mogą stanowić bezpieczne, skuteczne i długofalowe wsparcie terapii u osób zmagających się z bólem i ograniczoną sprawnością stawów.

Jeżeli chcą Państwo zasięgnąć porady w zakresie fitoterapii i naturalnych metod wspierania zdrowia stawów, zapraszam na konsultację.

🌐 www.gabinetmedycynynaturalnej.com

BADANIA NAUKOWE

1.      Barbour, K. E., Helmick, C. G., Boring, M., & Brady, T. J. (2017). Vital signs: Prevalence of doctor-diagnosed arthritis and arthritis-attributable activity limitation — United States, 2013–2015. MMWR. Morbidity and Mortality Weekly Report, 66(9), 246–253. https://doi.org/10.15585/mmwr.mm6609e1

2.      Glyn-Jones, S., Palmer, A. J. R., Agricola, R., Price, A. J., Vincent, T. L., Weinans, H., & Carr, A. J. (2015). Osteoarthritis. The Lancet, 386(9991), 376–387. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(14)60802-3

3.      Umar, S., Umar, K., Sarwar, A. H. M. G., Khan, A., Ahmad, N., Ahmad, S., ... & Ahmad, S. (2014). Boswellia serrata extract attenuates inflammatory mediators and oxidative stress in rheumatoid arthritis. Phytotherapy Research, 28(11), 1714–1723. https://doi.org/10.1002/ptr.5197

4.      Vishal, A. A., Mishra, A., & Raychaudhuri, S. P. (2011). A double blind, randomized, placebo-controlled clinical study to evaluate the efficacy and safety of Boswellia serrata extract in the treatment of osteoarthritis of the knee. International Journal of Medical Sciences, 8(7), 615–622. https://doi.org/10.7150/ijms.8.615

5.      Sengupta, K., Krishnaraju, A. V., Vishal, A. A., Mishra, A., & Raychaudhuri, S. P. (2010). Comparative efficacy and tolerability of 5-Loxin and Aflapin: Novel boswellia serrata extracts for the management of osteoarthritis of the knee. International Journal of Medical Sciences, 7(6), 366–377. https://doi.org/10.7150/ijms.7.366

6.      Kimmatkar, N., Thawani, V., Hingorani, L., & Khiyani, R. (2003). Efficacy and tolerability of Boswellia serrata extract in treatment of osteoarthritis of knee – a randomized double blind placebo controlled trial. Phytomedicine, 10(1), 3–7. https://doi.org/10.1078/094471103321648593

7.      Kuptniratsaikul, V., Dajpratham, P., Taechaarpornkul, W., Buntragulpoontawee, M., Lukkanapichonchut, P., Chootip, C., ... & Laongpech, S. (2014). Efficacy and safety of Curcuma domestica extracts in patients with knee osteoarthritis. The Journal of Alternative and Complementary Medicine, 20(11), 850–857. https://doi.org/10.1089/acm.2013.0107

8.      Daily, J. W., Yang, M., & Park, S. (2016). Efficacy of turmeric extracts and curcumin for alleviating the symptoms of joint arthritis: A systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Journal of Medicinal Food, 19(8), 717–729. https://doi.org/10.1089/jmf.2016.3705

9.      Tariq, M., Ageel, A. M., al-Yahya, M. A., Mossa, J. S., al-Said, M. S., & Parmar, N. S. (1986). Anti-inflammatory activity of the gum extract of Boswellia carterii Birdw. Annals of Saudi Medicine, 6(1), 13–16. https://doi.org/10.5144/0256-4947.1986.13

10.   Yu, T., Kim, J. H., Kim, Y., & Kang, H. (2022). Herbal compounds in the management of osteoarthritis: A systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Nutrients, 15(17), 3848. https://doi.org/10.3390/nu15173848

Badania naukowe i przeglądy systematyczne potwierdzają, że niektóre standaryzowane ekstrakty roślinne mogą w sposób istotny redukować ból, sztywność i stan zapalny w chorobie zwyrodnieniowej stawów, przy dobrej tolerancji i bezpieczeństwie stosowania.